Emblemsfjellet på langs med stølsblikk

 21.11 November med eit hint av julestemning er flott, men avgrensar turmåla litt. Vi tok kjente stiar på Emblemsfjellet, men med eit nytt og skarpt blikk på stølane som ligg på rad og rekke.

Røssevollvatnet. Skimtar hustaka på Eikenossætra i skogen 

Glimt av stølsidyll - Eikenossætra

Fleire stølshus var omgjort til moderne hytter og tydeleg i bruk - kjekt! 

Setervollen var skikkeleg attgrodd. Trist, men forståeleg. 

Neste støl Røssevollssætra. Mindre å sjå der, men framleis spor etter folk. 

Gamle murar...

..og eit bygg som stod att. 

Over snødekt myr og hei og knausar bar det. Vi hadde stø kurs austover og neste setervoll var innafor rekkevidde. 

Emblemssætra/Skillingsetra. 

Dette huset har vi sett langs skiløypa før. 

Denne gamle stova hadde vi ikkje lagt merke til før

Flott utsikt og fleire gamle og nyare hytter på setra. 

Resten av bilda er fra Synnøve. Vi tok ein ekstrarunde og fekk med oss Puskesetra på returen. 

Kulturlandskap

Puskesetra

Ex-setervoll, no mørk og dyster granskog.

Det siste store spørsmålet for dagen var om dette også er ei gamal seter, eller berre ei hytte? 

Knappe 9 kilometer og 4 setrer. 

Link til litt meir lokalhistorie fra Emblemsfjellet

Stølshopping i Skodje

 06.10 Skiløypene i området kjenner vi godt, men på beina er det nytt terreng. Frå Liasætra gjekk vi skogsvegen og skiløypa til Steinsetsætra.

Steinsetsætra

På Steinsetsætra går vegen gjennom klynga med gamle stølshus. Det langt nyare hyttefeltet ligg diskre i skogen rundt, med større og flottare bygg. Det var ikkje lett for oss å forstå kva sætra opphavleg vart brukt til. 

I årsskriftet til Skodje sogelag (1998) står det at dei fleste av setrene i området var nemnd i matrikkelen frå 1723, og at mange av dei har vore i drift i alle fall frå 1600-talet. Driftsforma var mjølkesetring. Det vil seie at seterjentene gjekk opp om ettermiddagen, mjølka og sette kyrne på bås om natta. Om morgonen var det om å gjere å få gjort unna mjølkinga og få dyra ut att på beite, før fulle mjølkespann skulle berast ned til bygda. Stølane var som regel i bruk frå jonsok og ut august. På Steinsetstølen var det kyr og mjølking fram til og med 1985 før siste brukaren gav seg. 

Ut i frå kart og terreng fann vi ut at det var greiast å gå vegen vidare til Skodjestølen. Skogen bar preg av å ha vore kulturmark, og vi prøvde å sjå for oss korleis landskapet ville vore med åpne slåttemarker utan granfelt og kratt. 

Vel heime att fann eg ut at vegen vart bygd i åra 1935 - 1938 på dugnad. Alle gardbrukarane som sokna til Steinsetsætra og Skodjestølen måtte stille med 800 timar pliktarbeid, same kor stort bruket var!  

Granalleen helsar velkommen til Skodjestølen. 

Skodjestølen 

Her var det ein tydelegare stølsvoll, og imponerande mange bygg. Buer for folk og bygg for dyr og høy.
Skodjestølen høyrer til gardane på Indre Skodje. Gamlestølen låg vistnok lenger vest, men stølen vart flytta hit ca 1890 (Skodje sogelag).

Vi syns det var rart at det ikkje var noko vatn eller bekk i nærleiken av stølen.

 I sogeheftet har ei av budeiene delt  minne frå ungdommen, då dei ein tørkesommar måtte gå ned til Fyllingsvatnet med vassbøtter og beretrau! - Det var tyngre å bere vatn opp enn å bere mjølka ned, fortalde ho. - Men vi var unge , hadde det moro og "takla alt" (Solveig Waagene, Skodje sogelag årsskrift 1998) 

Vidare til Apalviksætra gjekk vi på tydeleg og god sti gjennom haustfarga skog. Det tok ikkje lang tid før vi snubla oss ut på ein stor og åpen setervoll, med mange små sel i halvsirkel rundt.   

Idyll på setervollen. Eg såg lett for meg lyse sommarkveldar med ungdommar og spelemann og rømmegrauten på kok her. 

På nedsida av vollen var det eit bygg som såg veldig gammalt ut, og ein dam som verka menneskeskapt. Dette har eg til no ikkje klart å finne ut noko meir om - legg gjerne att kommentar om du veit meir! Kva har dei eigentleg dreve på med her? Var det drikkevasskjelde? Isdam? Andedam? 

Heimvegen la vi over Haugfjellet. Nydelege fargar, delvis gammalskog og myr. Vi var strålande nøgd med ruta og opplevinga! 

9 kilometer - 3 stølar  - flott runde! 

Fjordalangs i Storfjorden del I - Skjortneset og Skjortnessætra

26. mai  

Ideen om å vandre fjordalangs og gardalangs inne i Storfjorden har vi hatt lenge og den var moden - trudde vi. Då vi brått fekk både tida og veret på vår side for vi avgarde utan nærare planlegging. Det vart store opplevingar, og på mange vis ei reise i tid og rom. 

Vi for frå skodda i Ålesund og starta på Fausaskiftet i Sykkylven 330 moh. 

Vi gjekk langs stien heilt opp på Fausateighornet 794 moh, toppen til venstre i bildet. 

Ramstaddalen

Høgkleivhaugen 473 moh - varm i trøya. Skodda låg framleis i ytre, men sommarvarmen slo som ein vegg i mot oss då vi gjekk oppover ryggen. Sekkane vog omlag 16 kg. 

I dette landskapet er det verd å følgje stien framom å gå beine linjer i terrenget! 

Toppen av Fausateighornet, og første pause. Vi hadde jo eit hav av tid! - trudde  vi...

Dirrande varm sommarluft, skikkeleg hete sjølv på toppen og snødekte tindar i horisonten som aldri vart heilt klåre i varmen. 

Første glimt av terrenget vi skal gå i dei neste 24 timane. Herifrå og ned til fjorden eit par gonger, opp att på myra og bortover mot gardane på Skotet. Det ser jo ikkje så gale ut. Vi la nokre strategiar om vegval allereie her, og dei viste seg å vere bra.

Skjortnessætra var første mål. Vi måtte gå nedover og litt tilbake og la difor att storsekkane

Synnøve har los på ein gammal setervoll

Bingo! Innimellom granene låg det ei rett så idyllisk seterbu.

Skjortnessætra (480 moh)

Vi rasta på stølen og fylte på med mat og vatn. Det vart ein god diskusjon om vi skulle forsøke å finne garden på Skjortneset og.

Frå utsiktspunktet nedom Skjortnesstølen; Storfjorden og det vestlandske fjordlandskapet

Vi zooma inn på dei neste etappemåla: gardane Korsadalen og Vidhammer og stølane på Vidhammar og Skotet. I luftlinje er det jammen ikkje langt! 

Stordal rett over fjorden

Vi fann ikkje stien ned til garden på første forsøk og gav nesten opp. Då snubla vi over "motorvegen" nedover lia. Det bryt imot møringen sitt instinkt å gå nedover når han veit at han skal oppover att etterpå. Men vi trossa instinkta med grunngjevinga at om vi IKKJE gjekk ned så vert det angring seinare. 

God sti på den einaste staden det går an å gå ned til Skjorneset. Resten av lia var stupbratte hamrar og tett skog. Stien var delvis merkt med stikker og ganske tydeleg det meste av vegen. 

Lettgått sti nedover... Foto: Synnøve

Bøane på Skjortneset var veldig bratte. Her var det ikkje ei horisontal hylle dei hadde funne akkurat. Klokka var berre halv fire på ettermiddagen, men sola var allereie vekk. Denne dagen var det så varmt at det var nesten behageleg med litt skugge, men det var ikkje tvil om at garden låg baksoles til. Husa ligg omlag 120 moh.  

Flott og stort våningshus! 

Garden vart fråflytta i 1969, men familien har vistnok vore mykje her om somrane sidan. 

Flott og stor løe! Vi kikka inn og det såg ut som eit treskeverk på loftet. Dyrka dei verkeleg korn her? 

Link til Storfjordnytt med historie frå garden og stemnet på Skjortneset i 2006 med 1000 menneske

Gamle staudar i bestemorshagen

Ikkje nett leiken i steget OPPOVER att. (Det ser flatt ut på bildet, men det var det IKKJE!!)

Det var tyngre å gå oppover lia att, men vi gjekk roleg og jamnt. Stien låg godt i terrenget og snirkla seg i sikksakk i dei brattaste partia. Tida gjekk, men dagen var framleis lang, og vi var ved godt mot. Påfyll av vatn på stølen for terrengetappa i myr og småbjørkeskog fram til sekkane våre (650 moh), som vi fann på første forsøk.

Fjordalangs del II - Korsadalen

Fjordalangs del III - Vidhammar

Fjordalangs del IV - Skotet (med kart over ruta)