Skogsfugleldorado

Fuglejakt er førebels utanfor mitt gebet - så eg satsa på karriere som kartlesar og bærplukkar siste veka. Imponerande kor godt organisert fuglejakta i Sverige er, og kor ryddig og greit det er med jaktkort, registreringar og slikt.

Jaktkameratane klare til innsats

Spenninga i jaktkameratleiren var stigande. Noko usikkerheit om kor nord eigentleg var, samt erkjenning av at skogsbilgrusvegar med tilhøyrande barskog og høgstflater er grunnleggjande KLIN LIKE førte til ein litt amper start i jentebilen på dag ein. Men deretter var det jamn stigning! 

Marita med sin første fugl! Ei fin orrhøne.

Terrenga var store og varierte, og vi var innom fleire ulike i løpet av veka. Alle stader såg vi fugl.. I alle variantar! Gutane hadde ein hurradag i Granåsen der dei såg meir fugl på nokre timar enn under heile jaktveka i fjor. Ikkje rart at Arve vart blank i blikket og grautete i målet når han skulle fortelje om "...gode gamle Granåsen...."

Kos i terrenget høyrer med. Naturopplevinga er ein viktig del av jakta. 

Jaktkameratane må berømmast for høg moral, fokus på tryggleik og konsentrasjon. Vi fekk og erfare myrfotar, som utover i veka utvida seg til å verte myrkropp. Kva det er for noko? Gå med sekk og hagle 8 timar i myrterreng og du har full kontroll på "Myrfotan"...

Røy - flott fugl med nydeleg fjørdrakt

I løpet av veka vart det felt tiur, røy, orrfugl, orrhøne, jerpe, lirype i fleng samt ei nøttekråke på oppmoding frå biologen. Når vi veit at "Arve spesial" er fellesmiddag med orrfugl i appelsin- og tranebærsaus så er det berre å gle seg til vinteren.

Vi lærte mykje om fuglane, habitatbruk og terreng. Faktisk var det så interessant at eg kunne tenke meg å lære meg å skyte med hagle sjølv. I område med så rikeleg med vilt, og god forvaltning i botnen, er jakta også utan bismak. Etter ei veke i Dorotea var vi ikkje i tvil: Dette er eit skogsfugleldorado!

Skogens godgut i kongehumør. Her har Kent fått fuglemiddagen i boks og.

Bjørnejakta begynte når vi kom, og i Vesterbotten län vart det felt 25 stk første dagen. Vi fekk høyre om helikoptertaksering med 40 individ på 50 km strekning. Heldigvis hadde vi gjort heimeleksa vår og lært korleis vi skulle oppføre oss i bjørneland: Video om bjørneoppførsel.

"Neiru" og "Jaharu" med grovmålet og svensk aksent var øvd inn over 90 mil i bil og ei veke i lavvo og sat som eit skudd hos samtlege. Det næraste vi kom bjørn var bjørnebæsj. Og det var heilt greit.

Oliver tjädertupp!

Kunne godt tenke meg å ha ein veldressert springer spaniel med meg på jakt i slikt terreng. I tillegg til jaktkameratane sjølvsagt. Vestlendingen får perspektiv på livet etter hundrevis av kilometer skogsbilveg, millionvis av tre, mosaikk av hogstflater og ei veke utan utsikt.

Den som ikkje jaktar sjølv får finne seg i å vere eit trofe..? ;o)

 Vertskapet på Dorocamping var kjempetrivelege, og servicen på Sporten upåklageleg.  

Så fornøgde vert jaktkameratane etter jegerspesialmiddag på Dorocamping..

Eksklusive antioksidantar

Farmor og mamma hadde bestilt molte. Vi hadde med oss 3 stk 10-litersbøtter. Skuffelsen var difor stor når vi fekk vite at både molte og blåbær hadde frose under blomstringa, og det var ikkje noko å finne i heile Vesterbotten län.

Men på fjellet vassa i vi i krekling! Farmor er ikkje vanskeleg med kva ho puttar i den daglege "Smuttisen" sin, berre det har frisk smak og er proppfult med antioksidantar.

Karianne tok litt av. Vi plukkar i det vi har, var mottoet. Krekling større enn blåbær overalt! Så søstersen stod krøkete i dagesvis med bær i blikket..

Det er jo lekkert då!

Lukka er ei vidde med lyng og barndommens blå bærbøtte... (tjuvlånt frå kjellaren hos mor)

Etter eit par dagar i dei svenske skogane på jakt hoppa eg av. Eg var på bærkøyret. Det var berre å innrømme det. Eg har aldri sett eller smakt tyttebær på denne måten før. Kjempedigre, søte og overalt!

Det går jo ikkje an å berre la desse få stå?

 

Heile Dorothea kommune var fullt av tyttebær. Overalt!

På grunn av at vi skulle vere 4 personar med bagasje, fiskestenger og hagler i bilen heim var det kvote på bær. Maks 30 liter. Kanskje det var bra. Vi kunne ha plukka eit tonn med tyttebær.

Etterkvart som kvoten vart full så vart vi kreative. Myrene var fulle av tranebær. Det var litt tidleg, men dei første begynte å verte modne. Tranebær er ikkje vi vant med, sjølv om eg trur det finst på Vestlandet og. Etter ein heil førmiddag i myra hadde vi plukka ein liter tilsaman begge to. I tillegg hadde vi fått ei heilt ny forståing for prisen på tranebærprodukt...

Eksklusive antioksidantar

 

Vi spora opp den einaste blåbærlia i området. Griseflaks. Godt nøgd med utvalet denne dagen, tyttebær, blåbær og tranebær.

Marita og gutta sørga for å få frysaren full av fugl og vi tok ansvar for tilbehøret. Dei tok kule bilder av seg sjølv i alle slags positurar med hagle og vilt. Vi stod med rompa i veret med refleksvestane på, for ikkje å bli skotne kan du vite. Vert ikkje fotomodell av slikt.

Kjekke økter i dei svenske skogarna med bærbøtta.

Smaking påbudt, når bilkvota er plukka for lengst.

Tenker både mor og morfar hadde vore stolt over å sjå korleis bær-genene hadde gått i arv.

Karianne sytte dessutan for ein liten sensasjon i Vilhelmina. Massøsa spurte kva vi gjorde på om dagane. Vi plukka bær i går, svarte Karianne. -Hjortron då? spurte massøsa. -Jepp, svara søstra stolt! -Eg plukka 10 liter på eit blunk!! -VAD?? Så fantastisk, svarte massøsa vantru og imponert. Karianne tykte og det var imponerande og var nøgd med responsen.

Bortsett frå at tyttebær heiter lingon på svensk, og at det ikkje fantes ei molte i mils omkrets..Så gjett om dei lokale grubla på kvar vi hadde snubla over den einaste moltemyra med bær dette året...

Ondt ofte lider den Fiskermand

Fiskekort kr 200,- /veke. Det svenske fjellstyret oppmoda oss om å kose oss med fiskinga og fiske så mykje som vi klarte å ete. Så langt alt vel. Installert i lavvoen ved Dåaranjaevrien (vatnet). Såvidt uti med fiskestanga. Der satt han! Fjellauren var på bet!

Kveldsstemning ved vatnet og Karianne med sedvanleg fiskelykke utover kvelden.

Etter ei lita kveldsøkt hadde vi 5 kg fjellaure! 10 stk frå 400 - 700 g.

Oteren var med berre som naudløysing. Det viste seg å vere heilt unødvendig.. 

Det var no vi skjønte at vi hadde eit problem. Vi hadde jo berre såvidt fyrt opp fiskeinstinktet, ikkje eingong varma skikkeleg opp. Allereie var matkvoten full. Aiaiai.

Å jaudå! Det ER storleiken som tel....

Fisk på fat - bærre lækkert!

Og vi åt fisk. Steikt fisk, røkt fisk og fiskesuppe.

Det vart mykje mindre fisking enn vi hadde tenkt. Nettopp fordi vi fekk mykje fin fisk, som ikkje var råd å sette ut att. Og det var begrensa kor mykje vi klarte å ete unna. Neste gong skal vi ha med eit par personar til, som elskar å ete fisk men som hatar å fiske.   

Arve fileterte - bærre lækkert!

Turens største - etter nøye innveging! 990 g.

Det var så fin kvalitet på fisken at det var - bærre lækkert!

Så med ubegrensa tilgang til fjellaure av toppkvalitet dreiv vi knallhard sjølvjustis. All fisken vi fiska vart eten og teken vare på. Berre dei som var heilt fine i munnen vart sett ut att.

Det er hardt å vere ein fiskarmann...Men for ein gongs skuld så var det ikkje naglebet, mygg, regn, kulde eller andre ulumskheiter som var problemet. Det var rett og slett FOR BRA BET!

Riksrøysturne

Som innbarka Vestlending har eg eigentleg ikkje noko forhold til landegrensene. Sidan vi no skulle feriere på grensa, så hadde eg sett at det var nokre RR-punkt på kartet. Riksrøys? Eg lufta forsiktig at eg kanskje kunne ha ei viss interesse av å finne desse RR-ane i løpet av turen... Og ingen av jaktkameratane løfta på så mykje som eit augnebryn av den grunn.

Første turdagen var det damene som drog....  Sol og fint. Vi kryssa grensa, kom opp til vatnet og drakk te. I løpet av lunsjen skjønte vi at vi ikkje var ved Saksin, men eit heilt anna vatn. Ops. Men uansett skulle det vere ei grenserøys på haugen mot sør. Så med godt mot la vi oppover lia. Det viste seg at det var ikkje berre eg som var litt nyfiken på dette.

På toppen av haugen var det ingenting. Ikkje ein liten taslevarde eingong. Rett skuffa vart vi.  Men no såg vi Saksin! Kjempeinnsjø gitt! Og når vi skulle ta ein nærare titt på den så fann vi jammen røysa! Lærdom nummer 1 - RR ligg ikkje på toppane. Og dei er gule.

Røys 204 A (eller nummer ein - som vi kalla ho)

Stas å stå med ein fot i kvart land. Med Karianne i tweedsen og røysa frå 1930 var det nesten så vi kjente eit "fordums sus" i bakkane og nasjonalromantikken bløma i hjarta. Eller noko i den dur.

Slik er ho altså, grensa.

Om det var finveret eller suksessen med RR-sporinga som gjekk til hovudet på oss veit eg ikkje. Marita og eg bestemte oss i alle fall for å legge ut på tinderangling, og kanskje få med oss ei til. Tinde og tinde. I alle fall frå topp til topp til topp!

Hadde det ikkje vore for at Karianne sendte med oss kikkert hadde vi ikkje funne den neste. Vi kikra etter den frå nabotoppen, og såg ein gul prikk på ein heilt anna plass enn der vi hadde tenkt å gå, ut i frå kartet. Utruleg dårlege kart i dette området her, altså..;o)

Riksrøys 204 B var kanskje ei B-røys, men for ei utsikt! Ho låg og flotta seg mot Ranseren og Børgefjell nasjonalpark.

Litt slitne men veldig godt nøgde med å ha nagla RR nr 2 for dagen.

Neste turdag drog vi i lag med gutta til Saksin. Fiska litt og kosa oss i finveret. Utpå dagen vart damene raustlause og dårleg med napp var det og... Det låg ei kjempestor riksrøys på toppen like ved. Denne kunne vi sjå frå lavvoen til og med. Så då går vi vel dit då? Og det gjorde vi...

Nummer tre!

Røys 204 viste seg å vere ei skikkeleg stasrøys. På toppen av Movretjahke 1206 m.o.h. Her var det  kongemerke på grensesteinen og årstal som var litt vanskeleg å tyde - trur det var 1760.

Norsk side hadde helde seg best - ikkje noko tvil om krona her nei!

Norge si grense på landjorda mot Sverige er 1630 km, og faktisk den lengste felles riksgrensa i Europa!  Statens kartverk har ei fin side om riksgrensene.
      
Riksgrensen er merket med grenserøyser, i skogtrakter ved en grensegate. Grensen var opprinnelig merket med 374 grensemerker, de aller fleste røyser. De første 11 (bygd 1661) står i grensen mellom Norge og Bohuslän, de neste 294 i resten av grensen mot Sverige (bygd 1751–64), så 59 i grensen mot Finland (1760-årene) og 10 i grensen mot Russland (disse er bygd etter 1826). Ved hver ny grenseoppgang er det senere bygd nye røyser, antallet er (2005) vel 800. Riksgrenserøysene har form av avskårne kjegler, ca. 1½ m høye, ca. 2 m brede i bunnen og ½ m smalere øverst. I toppene er murt inn opptil 1 m høye steinplater (hjertesteiner) med innhugd nummer, byggeår og kongenavn.

Mykje av dette hadde vi no funne ut sjølv allereie.

Kent køyrte heim over Trysil - og der fekk han jammen med seg endå ei riksrøys. Så no har vi berre ca 796 att å finne!

Lavvoliv

Dåaranjaevrien er to vatn samansett av eit utal bukter og holmar. Det ser ut som 100 småvatn, men heng i hop. Her er porten til Børgefjell nasjonalpark frå svensk side. 7 dagar - 5 menneske - 1 lavvo. Vi var meir opptekne av feriekvalitet enn å bevise Lars Monsen fakter. Difor leigde vi helikopter til bagasjetransporten begge vegar.

Første glimt av vatna frå kopteret. Det kan vel ikkje verte betre enn dette?

Lavvoen skulle verte det faste haldepunktet gjennom veka. Reint som heime, faktisk. Den viste godt i det opne landskapet. Frå alle kantar og på kilometers avstand. Det var kjekt å sette kursen mot den grøne trekanten etter trasking i fjell og langs fiskevatn om dagane ...

Jaktkameratane nyt lavvolivet!

Vi hadde vel med oss i overkant mykje "stæsj", men det betydde god mat, nok klede og god stemning. Etter nokre lange turdagar var det himmelsk å komme heim og ete middag i lag.

Kent var ein naturleg autoritet på frukostlaginga etter mottoet: FÆR mykje egg og  FÆR mykje bacon. Varm frukost med rikeleg protein og fett samt bønner, heimbaka brød og kok-kaffi gjorde susen. Strålande sol og utruleg vakkert landskap var sjølvsagt med på å dra opp stemninga.

 

Det er stor skilnad på telt og lavvo. Betre plass og meir sosialt. Lavvolivet kan anbefalast!

Triveleg å starte dagen med ein pubquiz til dømes. For ikkje å snakke om kor lærerikt det er.. Vi lærte mellom anna at vi hadde nok minst ein filibuster i gjengen.. Dialektord var og eit gjennomgåande tema i lavvoen. Vi plukka fram gamle gløymte perler, og øvde på frenlydar som i ordet svenskjin.

 

Kent hadde investert i lavvoomn. Fekk no fyr nokre kveldar som gav både varme og kos sjølv om det var lite brennbart i området.

Komfortabelt er det og, berre ein veit å ordne seg. God natt!

Fjellufta gav mange kreative utslag. Veka gjekk fort. Dette er ei av mine topp tre ferieveker nokon gong. Mobil, e-post, internett, TV vart ikkje sakna eit sekund.

Ingen ferie utan litt drama. Nest siste dagen vakna eg til eit høglydt NEI, NEI, NEI! frå Arve. Urven gløtta eg på auga og fekk sjå Marita i fullt firsprang direkte frå liggande i soveposen mot lavvostanga.

 07.00 med iskald nordavind og regnbyger hadde stanga knekt og lavoen raste i hop. Vi tok det stort sett med knusande ro. Frå djupet av dunposen innerst i hjørnet kom det med søvning bassrøyst: Vi hentar berre ei jarnstong frå sameskrammelet på nordsida av vatnet.

  

Damene vart att og passa på heimen medan karane sprang etter jarnstang. Bråstart på dagen og litt hustrige vart vi.

Gråteip og bruntape resulterte i betre lavvostong enn nokon gong og vi kraup ned i soveposane att for å ta ein restart på dagen...

Pokernight på fjellet. Ikkje heilt sant, det gjekk vel mest i "Blåbærtue" og "Amerikanar". Eg trur det var denne kvelden det sprakk for ein av jaktkameratane, som med rasande fistelstemme i totida deklamerte; IKKJE sjå på me mæ hauløkt!!!! 

Alt har ein ende, også kvalitetsliv i lavvo. Dagen med verkeleg dårleg ver skulle vi ut av fjellet. Karianne og Arve pakka ned ALT til avtalt tid. Ikkje noko skrammel låg att etter oss. Men kvar vart det av helikopteret?

Seint men godt vart dei henta. "Mycket dårlig väder", sa piloten. Karianne var ganske grønn når dei kom ned. 

Det freistar med nye lavvoferiar. Heilt klart.

Soaked in luxury

I år skulle eg prøve noko anna i ferien. Ikkje det at eg kan hugse at eg nokon gong har gjort det same som i fjor i ferien, men likevel...  I 2010 skulle det i alle fall verte VILLMARKSFERIE. Med søstra, barndommsvennar og nye vennar på laget og omfattande, langdryg og detaljert planlegging på spreadsheet, MSN og e-post.

Vi stappa oss inn i to bilar og sette felles kurs nordover frå rundkøyringa på Moa. Kent stakk eit eller anna inn til oss gjennom bilruta på ferja. Kva var no dette? Fornøgde kvinnehyl frå jentebilen når vi såg at det var designarmband med anheng. Logoen var: Soaked in luxury. Og det sette i grunn standarden for heile ferien...

Basecamp veke 1 ved Dåaranjaevrien på grensa til Børgefjell nasjonalpark. Veke to var øyremerka jakt og lokalisert til Dorothea i dei svenske skogane.

Det er noko med det. Du veit du er på luksusvillmarkstur når:

• 
  
  Bagasjen går med helikopteret, og piloten er proff nok til å ikkje lette på så mykje som eit augnebryn over mengda..

• 
  
  Du kan vandre berrføtt i Børgefjell..

• 
  
  Du kan bytte ut Toro-middagen med sjølvfiska fjellaure av topp kvalitet

• 
  
  Du kan steike deg i sola, utan andre planar enn å vere der, så lenge du vil, utan å vite kva klokka er. I lag med folk som du ikkje treng snakke med nett då. Fordi det er bra å vere i lag utan prat. Nett no.

• 
  
  Arve brukar ein heil dag på å plukke molte, sjølv om molteåret er tragisk. For å kunne karamellisere, flambere og servere med krem og skogsbærbalsamico: Mayham med krem. Til oss!! Nammenam! 

• 
  
  Når gamblarane sler seg laus i lavvoen i skinnet frå Champagnebøtta...

• 
  
  Gliset frå jaktkameratane vert breiare og breiare i takt med at det vert trongare på knaggen. Og eg veit at dei er minst like gode til å invitere og tilbrede som dei er treffsikre..

• 
  
  Vi legg kviledagen til Vilhelmina med boblebad, full kroppsmassasje og ansiktsmaske når myrkroppen vart for påtrengande.

Villmarksferien sprengde alle grenser. Alle forventningar. Dette var ferie i eliteklassen. Sprudel og overskot. Prikken over i-en er jo å ha fridom til å kunne gjere det - og knakande kjekke folk å oppleve det heile i lag med. Det er å vere soaked in luxury det...