søndag 23. april 2017

Verfaste påskepadlarar på Røstlandet

14.04 Det ula sopass rundt husveggane at vi hadde vakna fleire gonger i løpet av natta. Det var strålande sol, knallfargar og iskald frisk bris med kulingkast. Sidan eg ikkje hugsa noko særleg frå hovedutferda til nellom anna Røst med gjengen frå Norges Landbrukshøgskule i 1998, og dei andre ikkje hadde vore her før, så tok vi veret med knusande ro, droppa padling og la opp til lang frukost med påfølgjande grundig turisme.

Inga tvil, vi er på Røstlandet. Ikkje ulikt Nordvestlandet. Øyene vi padla rundt dagen før låg som solide landemerke lenger ut i havet. 

Det er 17 km veg på Røst, og fleire turstiar. Det bur 535 personar her (2016, SSB), men talet mangedoblar seg i fiskesesongen. Etter å ha tusla ca halve vegnettet og ein av turstiane på øya, meiner eg å ha eit godt innblikk i "typisk Røst". 

1: Tørrfisk

2. Tørrfisk

3. Tørrfiskarbeiderar

4. Tørrfisk

Det raraste med Røst er kanskje likevel at mykje er ganske likt resten av kysten, om ein ser stort på det:  

1. Fine motiv med kombinasjonar av rå natur og levande busetnad

2: "Oppna landskap", verhardt, med eit kontinuerleg brus frå havet, brott og dønningar 

3. Klassisk norsk kommunesenter med tilhøyrande arealplanlegging og arkitektur, om enn i noko liten skala.

På Røst er det mogleg å leve kortreist, og ut i fra skiltinga har dei det aller meste ein kan forvente av service og funksjonar i 2017 - og det stort sett vegg i vegg. 

4. Imponerande mykje ekstremt velstelte hus og hagar, nokre med historisk sus. Vi tippa dette var eit gammalt sentrum?

5. Flate myrer og våtmarksområde, som sjølvsagt har status som naturreservat.

6. Kulturminne i stein. Gammelkyrkja (1839-1900)


Langfredag er ikke den beste dagen å vere turist i Norge på, då mykje er stengt. Etter ei lang vandring var vi både tørste og svoltne, og gjekk etter lukta. Det var jammen ein åpen kafe, så vi støtta det lokale næringslivet så godt vi kunne. 

Ferie er ikkje berre kos, det er nokre plikter også. Vi skulle ta ferja neste dag, og måtte forflytte kajakkane våre, trass vind og akutt bærevegring.  

Klare for minipadling/tvangspadling/frisk luft. 

Friskt i sunda

Kristin var fasinert av eit av dei meir forfallne husa på ein av holmane, så det måtte vi sjå nærare på. 

Ekstremt fotogen kajakk, og sjekk bakveggen på huset...

Aktiv fiskerihamn, med påskeferie, men framleis båtar frå ulike plassar og redningsskøyte på plass. 

Kajakktralla var ikkje tilgjengeleg, så vi gjekk ca 100 turar t/r mellom stranda og kaia. Lyset vart finare for kvar gong. Godt med alt som er gjort.  

Kveld på Røst

Godt nøgde med eigen innsats, vart det kongemiddag i hytta, med schnaps og forrett.




Alle fiskeribedriftene på Røst har laga sin eigen pub, så på alle andre helgedagar enn langfredag er det fint mogleg med ein pubrunde her. Trur Røst konkurrerar knallhardt med Tromsø om flest uteplassar per innbyggar. 

Vårteikn nr 1. 

Neste morgon kom vi oss på ferja, med ei godkjensla av å ha vore på Røst, men med nok ugjort til å ville komme att.  

Holme nr 2 er eigd av Italia, og fiskeskulpturen i innseglinga er ikkje fisk, men ei nise. Jepp. Ikkje noko falske fakta her i garden. Rein sanning. 

 Skal ein hit ut må ein igrunn lese seg opp; Querini, opera, vennskap og handel med Italia, sjørøverar, forlis, kriminelle søringar som vart sendt nordover for å befolke øyane (ref stadnamnet Tjuvøya), sunnmøringar som for til Røst i staden for til Amerika, gullring og gløymte gryter med gull, for å nemne noko. Harde liv og tøffe folk, matfat som både gav og svikta, og imponerande kontakt med omverda.

Skomvær fyr - og hit kom vi oss altså ikkje. Mindre vind og betre lukke neste gong?

Desse øyene har vi faktisk padla rundt, men det var greit å ta ferja i dag. 
Stiv kuling på Vestfjorden er for drøyt for kajakk. 


Røstlandet. Kul plass. 

Spasertur på Røst, kart frå Kristin (endomondodronninga) 

Det vart vel ei mil gåing, og knappe 2 km padling. 
Målingane på flyplassen: 10 m/s i middelvind heile dagen, kast inntil 14,5 m/s)

Note to self: 
Ta med kajakktralle på alle slike destinasjonar
April = vinterpadling og tele - ta med spikarpluggane (som Kristin rett nok påpeika allereie før avreise..)
Sjekk om kajakken er jamnlasta, skim'en krev at eg tenker meir vekt framme enn Nukaen.
Aspargesrett: Ridderost og skinke - knallgodt

lørdag 22. april 2017

Påskepadling på Røst

13.04 Påska si beste padlevermelding, så vi var tidleg og målretta oppe. Stor takhøgde og mykje horisont på Røst.

Morgonstemning på Røst

Ny dag - nye moglegheiter. Vi nytta sivilisasjonen og dagslyset til å låne eigna reiskap for å flytte kajakkane til næraste beste utsett. Det freista lite å starte dagen med eit tre meters hopp frå ferjekaia.

Kajakktralle a la Røst (Foto: Kristin) 

Funkar som berre det! I alle fall med den trafikken som er tidleg på skjærtorsdag..
 (Foto: Marian Leonardsen)

Røst i dagslys kjentes ut som ei god blanding av Mørekysten og Bulandet/Værlandet. Rett heimekoseleg med andre ord. 

 . Førebels på rett side av bygene.

Fotogen kajakk, dame og hamn. 

Vedøya og Storfjellet. Vi la i veg på øyhopping sørover. 

Øyene nedover her er landskapsvernområde og naturreservat, og frå 15. april er det forbode med ilandstigning i reservata. Strategisk timing med andre ord.

Vedøya - med sveitserhytta. 

Rundt 1960 kom det sveitsiske fugleforskarar til Vedøya og sette opp ei hytte som forskningsstasjon, og her har det visstnok vore stor produksjon av vitenskaplege artiklar. Vi sparte Vedøya til nærare utforsking på returen. 

Storfjellet med diverse nykar bak. Det var motvind og motstraum frå alle kantar, og vi låg midt i verskiftet. Frontar og gråver framom oss, og sol bak oss. 





Vi fann ein særdeles godt egna stad for vinterleg lunsj, sør på Storfjellet. 
Øyriket gjekk frå grønt til kvitt på ein halv time. 
  
Brrrrr - lat oss komme oss i kajakkane att. 
Sandøya med hyttene. Ellevsnyken og Trenyken bak.

Vi held fram med øyhoppinga, men med eit auge på klokka, og det andre på verfrontane som gjekk rundt oss. Interessante straumtilhøve kring den Ellevsnyken. 

Trenyken. Frå venstre: Austnestua, Spjuten, med Helvete før neste topp Steigen og Breien

Nyken =nøkken. Eg skjønnar godt at ein kan tru på nøkken når desse dukkar fram frå skodda. Her har det vore folk i fleire tusen år,og det skal vere ei grotte med holemaleri på Trenyken. Vi såg ikkje grotta, noko som var litt irriterande, men på den andre sida, så var det for mykje ver til at vi hadde komme oss i land der uansett. 

Vi rundar Trenyken og der dukkar den siste nyken opp: Hernyken. 

Yttersida av Trenyken, og ikkje noko grotte å sjå.

Vi hadde lyst til Skomvær, men det vart mykje ver, og vi var langt til havs. Så Trenyken vart vår siste runding på denne turen. Einstemmig. Det var tungt nok å komme seg opp att gjennom straum og vinden friskna til, frå ny kant slik at vi framleis hadde motvind. Fasinerande. 

"Vår" front, som held følge med oss heile dagen.

Ny rast på Storfjellet - nord denne gongen. Pinnkaldt og vakkert, med Lundefugl rundt øyra. 

Vedøya, Røstlandet og Værøy og Mosken bak. 

Toppskarv

Røst har store sjøfuglbestandar, og det har vore forska på desse sidan 1950-talet (http://www.seapop.no/no/lokaliteter/rost.html). Lunden er mest kjent, og talrik her, men slit med å lykkast med hekkinga og talet går stadig ned. Det er registrert meir enn 300 fugleartar på øyene. 

'
Frå Storfjellet til Vedøya låg det lundefugl på sjøen over alt. Dei er utruleg fine, og eg har vore oppteken av dei sidan eg var lita. 

På Vedøya skulle vi også i land, på kultur og naturvandring. 

'
Vishellaren. (Foto: Kristin)
Hole nederst i enden her - det freista lite til nærare utsjekk, men det såg ut som ein kunne gå langt innover. Det var leirereir i veggane på grotta, men ingen av oss visste kva fugl som lagar slike.  Ekko og rimeleg skumle lydar i området der.  Vi høyrde ramn og lydar som tyda på ørnungar i nærleiken. 



Det eigentlege trekkplasteret her var "Reiret" som er del av Skulpturlandskap Nordland


"Il Nido" av Luciano Fabro vart plassert på Vedøya i 1995. Kunstnaren har sagt at skulpturen er laga for fuglar. Egga spelar på livet og dei klassiske søyleformene fortel om svunnen storheit. Det handlar om liv, død og ny start.



Kveldslys over Røstlandet

Det var iskaldt, seint og vi hadde to valg: 
1. Telte på Vedøya og risikere å vere verfast der neste dag.
2. Finne ein egna camping/hytte på Røstlandet. 

Kristin tok grep og var reisebyrå, og prinsippet om å støtte lokalt næringsliv låg i botnen. 
Det vart hytte på Røst og litt meir padling. Det vart tungt nok over i motvinden, og det vart sein kveld før vi kom fram. Eg hata litt i det siste sundet. Klokt val og kjekt å køye innom hus.  

Kart frå Kristin. 

30 km padling. Bratt nok sesongstart det. 
Målt vind på Røst om ettermiddagen; jamnt mellom 8-11 m/s
Effektiv  temperatur: -10 (-1 og vind)

Note to self: Skaff Storm Cag